<link>http://www.ambaile.org.uk/</link> <logo url="http://www.ambaile.org.uk/images/logo.gif"/> <atom:link rel="next" href="http://www.ambaile.org.uk/?language=gd&service=search&action=do_quick_search&q=&rss_mode=1&page=2"/> <item> <title>Easter Ross buildings 22 - identified as The Geanies (aka Geanies House) near Cadboll Mas urrainn dhut ar cuideachadh, nach cuir thu fios thugainn. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2316445&mime_type=&launchZoom=16445 East Sutherland buildings 6 - identified as Culrain Mains, Culrain, by Ardgay Mas urrainn dhut ar cuideachadh, nach cuir thu fios thugainn. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2316475&mime_type=&launchZoom=16475 Easter Ross buildings 14 - identified as the Gate Lodge of Kindeace House, near Invergordon Mas urrainn dhut ar cuideachadh, nach cuir thu fios thugainn. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2316398&mime_type=&launchZoom=16398 East Sutherland buildings 17 - identified as Ospisdale House, near Dornoch Mas urrainn dhut ar cuideachadh, nach cuir thu fios thugainn. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2315196&mime_type=&launchZoom=15196 Eòin an sgrìobhaidhean Mhàrtainn MhicGilleMhàrtainn (1 a 2) Tha 'A Description of the Western Islands of Scotland' (1703) agus 'A Voyage to St Kilda' (1698) aig Màrtainn MacGilleMhàrtainn, am measg cuid dhe na ciad leabhraichean a thug aithris air beatha, cultar agus creideamh muinntir Innse Gall. San earrainn èisteachd seo, cluinnear fear-eòlais nàdair air an Eilean Sgitheanach - Anndra Currie - agus e ag aithneachadh mòran dhe na h-eòin a chaidh ainmeachadh an sgrìobhaidhean MhicGilleMhàrtainn. When we come to birds Martin reported at least thirty-seven bird species from at least twenty-six islands. These numbers are less than precise because of difficulties either with identification or island geography. The wren was first noted on St. Kilda by Martin though it was many years later before it was identified as a sub-species. Ravens were seen on North Uist, Skye and Trodday. Of the latter he says, 'there is a couple of ravens in this isle which suffer none other of their kind to come thither; and when their own young are able to fly they beat them away also from the isle'. That story rings true to the naturalist. Eagles are widely reported and it is clear that Martin recognised the two species. John Love, writing in 1983, in 'The Return of the Sea Eagle', gathered all of Martin's sea eagle records. He noted sea eagles in Harris, North Uist, St. Kilda, The Shiants, and Skye but the species finally became extinct in 1916. Unfortunately, hawks are lumped together and it is a great pity that the many references leave me guessing as to which hawks he saw. Some must have been the peregrine falcon, especially the St. Kilda ones. Many birds are given Old Scots names. A greater problem for me is the Gaelic names, often in phonetic spelling. Martin particularly recorded sea birds although all too often he resorted to the more general term, 'sea fowls'. Shag, gannet, fulmar, razorbill, guillemot and puffin are just a few. Gulls, he unfortunately lumps, again leaving me in doubt. The St. Kilda gannets are reported in a 'prodigious number' from the stacks, while from Soay there are 'infinite numbers' of fulmar, guillemot, razorbill and puffin. How I wish that he had attempted to count, as a modern bird man would do, even approximately to tens, hundreds, thousands. The storm petrel is carefully described with dates of arrival, laying, hatching and departure. The most poignant account is of the gairfowl or great auk. Mary Bones in 1993 gives a full account of this bird, including the oft-repeated description. She says that St. Kilda is probably the most important site in Britain for the history of the gairfowl's status as a native bird and Martin Martin is one of the primary authorities on the appearance and habits of the bird. The last of these birds was seen alive and was killed in Iceland in 1884 When we come to birds Martin reported at least thirty-seven bird species from at least twenty-six islands. These numbers are less than precise because of difficulties either with identification or island geography. The wren was first noted on St. Kilda by Martin though it was many years later before it was identified as a sub-species. Ravens were seen on North Uist, Skye and Trodday. Of the latter he says, 'there is a couple of ravens in this isle which suffer none other of their kind to come thither; and when their own young are able to fly they beat them away also from the isle'. That story rings true to the naturalist. Eagles are widely reported and it is clear that Martin recognised the two species. John Love, writing in 1983, in 'The Return of the Sea Eagle', gathered all of Martin's sea eagle records. He noted sea eagles in Harris, North Uist, St. Kilda, The Shiants, and Skye but the species finally became extinct in 1916. Unfortunately, hawks are lumped together and it is a great pity that the many references leave me guessing as to which hawks he saw. Some must have been the peregrine falcon, especially the St. Kilda ones. Many birds are given Old Scots names. A greater problem for me is the Gaelic names, often in phonetic spelling. Martin particularly recorded sea birds although all too often he resorted to the more general term, 'sea fowls'. Shag, gannet, fulmar, razorbill, guillemot and puffin are just a few. Gulls, he unfortunately lumps, again leaving me in doubt. The St. Kilda gannets are reported in a 'prodigious number' from the stacks, while from Soay there are 'infinite numbers' of fulmar, guillemot, razorbill and puffin. How I wish that he had attempted to count, as a modern bird man would do, even approximately to tens, hundreds, thousands. The storm petrel is carefully described with dates of arrival, laying, hatching and departure. The most poignant account is of the gairfowl or great auk. Mary Bones in 1993 gives a full account of this bird, including the oft-repeated description. She says that St. Kilda is probably the most important site in Britain for the history of the gairfowl's status as a native bird and Martin Martin is one of the primary authorities on the appearance and habits of the bird. The last of these birds was seen alive and was killed in Iceland in 1884 http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%231808&mime_type=&launchZoom=1808 Eòin an Sgrìobhaidhean Mhàrtainn MhicGilleMhàrtainn (2 a 2) Tha 'A Description of the Western Islands of Scotland' (1703) agus 'A Voyage to St Kilda' (1698) aig Màrtainn MacGilleMhàrtainn, am measg cuid dhe na ciad leabhraichean a thug aithris air beatha, cultar agus creideamh muinntir Innse Gall. San earrainn èisteachd seo, cluinnear fear-eòlais nàdair air an Eilean Sgitheanach - Anndra Currie - agus e ag aithneachadh mòran dhe na h-eòin a chaidh ainmeachadh an sgrìobhaidhean MhicGilleMhàrtainn. The list for North Uist is striking; 'hawks, eagles, pheasants, moor-fowls, ptarmigan, plover, pigeons, crows, swans, and all the ordinary sea-fowls in the West Islands'. Pheasants are a puzzle since research tells me that these were introduced to Lewis between 1856 and 1859. Then there is the legend of the corncrake. Martin says, 'The bird corn-craker. The natives say it lives by the water, and under the ice in winter and spring'. Donald John Munro in 1990 tells the history of corncrakes including Martin's records. Other North Uist records include the 'rain goose' (the red-throated diver), the 'bonnivochill', known to seamen as Bishop Carara. This is the great northern diver but who was Bishop Carara and why was the bird named after him? The 'goylir' is the storm petrel, 'sereachan-aittin' might be the tern. 'Faskidar', well described by Martin, is clearly the Arctic skua. The 'colc' is the eider. One puzzled me a lot - 'The gawlin is a fowl less than a duck. It is reckoned a true prognosticator of fair weather; for when it sings, fair and good weather always follows. The piper of St. Kilda plays the notes which it sings, and hath composed a tune of them, which the natives judge to be very fine music.' It was eventually Fred MacAulay who suggested it might be the fork-tailed or Leach's petrel. In Gaelic, 'gobhlan mara', CHECK GAELIC the sound is similar to 'gawlin'. The swallow has a similar name reflecting the forked tail and the song may be closer. Perhaps the key will be the pipe tune http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%231810&mime_type=&launchZoom=1810 Tobhta, àite neo-aithnichte (’s dòcha An t-Eilean Sgitheanach) An urrainn dha neach sam bi ar cuideachadh ag aithneachadh càit a bheil an tobhta seo? Mas urrainn, mas e ur toil e leigibh fios gu cuir fios thugainn S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2313025&mime_type=&launchZoom=13025 Aiseag ann an Baile Chaolais, 1920an Tha tuairisgeul an fhir seo ga eadar-theangachadh. Ma tha thu airson a leughadh ann am Beurla, brùth air 'English' aig bàrr na duilleig http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2321998&mime_type=&launchZoom=21998 Càr air talamh Taigh an Ùird, am Blàr Dubh San dealbh seo, a thogadh sna 1950an, chithear càr air a chlàradh ann an Inbhir Nis leis an àireamh-chlàir ST9516. Chaidh an dealbh a thogail air talamh Bothag an Ùird, am Blàr Dubh, Siorrachd Rois agus 's ann le Mgr Seoc Gòrdan a bha e. Tha a mhac na shuidhe sa chàr http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2330309&mime_type=&launchZoom=30309 Lùb Mhòr Bealach A' Chùirn Bhailg 'S e An Lùb Mhòr, air a bheil an 'Devil's Elbow' sa Bheurla, lùb theann dhùbailte le caisead 33% air an t-seann rathad eadar Gleann Sìdh agus Bràigh Mhàrr. 'S e Bealach A' Chùirn Bhailg a th' air an lairig eadar Gleann sìdh agus Bràigh Mhàrr agus 's e am prìomh rathad as àirde san RA. Tha mullach Bealach a' Chùirn Bhailg aig àird 670 meatairean (2199 t) agus tha an Lùb Mhòr mu mhìle bhon mhullach. An-diugh tha rathad ùr nas leatha a' gabhail seachad air An Lùib Mhòir, ach tha an seann rathad ri fhaicinn fhathast. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2328978&mime_type=&launchZoom=28978 Seòmar-taisbeanaidh Chàraichean J Ferries, Inbhir Nis Seòmar-taisbeanaidh chàraichean J Ferries & Co is an àrd oifis aig Geata na Banrigh, Inbhir Nis Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2321187&mime_type=&launchZoom=21187 Seòmar-taisbeanaidh càraichean Vauxhall SMT, Inbhir Nis Seòmar-taisbeanaidh Companaidh Tarraing Motair na h-Alba Earr aig 71-79 Sràid na h-Acadamaidh, Inbhir Nis. Bha garaidsean aig SMT aig 25 Sràid Dhùn Creige is 7 Sràid Rose cuideachd, is garaidsean glasaidh air Rathad an Aonaidh Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2321292&mime_type=&launchZoom=21292 Chapman's Garage on King Street, Inverness Tha tuairisgeul an fhir seo ga eadar-theangachadh. Ma tha thu airson a leughadh ann am Beurla, brùth air 'English' aig bàrr na duilleig Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2321115&mime_type=&launchZoom=21115 Taigh-òsta Grand, Taigh-òsta na Gàidhealtachd agus MacRae & Dick, An Gearastan Sealladh tro mheadhan a' Ghearastain, a coimhead gu Taigh-òsta na Gàidhealtachd, roimhe seo Taigh-òsta an Stèisein. Chithear Garaids MacRae & Dick agus an Taigh-òsta Grand ann am meadhan deas agus clì an deilbh. 'S e baile air an Linne Dhubh air an oithir an iar aig ceann a deas Canàl a' Chaledonian ann an sgàil Bheinn Nibheis a th' anns A' Ghearastan. Bhruidhinn Pàrlamaid na h-Alba an toiseach ann an 1597 air baile a stèidheachadh ann an Loch Abar, ach 's ann ri linn Co-fhlaitheas Cromwell a thog an Seanailear Monk dùn ann eadar 1654 agus 1655. 'S e Inbhir Lòchaidh an t-ainm a bh' air an toiseach, agus bha gearastan de 2000 saighdear ann, a bharrachd air luchd-obrach, luchd-frithealaidh, mnathan agus clann a chaidh a dh'fhuireach ann am baile beag faisg air an dùn. An sin chaidh àireamhan am meud mean air mhean, a rèir Eachdraidh-beatha Sir Eòghainn Camshron Loch Iall, 'by the accession of others in desperate circumstances, whom the hopes of gain, and the security of living safe from the prosecutions of their defrauded creditors, allured from all parts of the kingdom' agus bho am measg a leithid de 'needy desparadoes' cha robh trioblaid sam bith aig an riaghaltas ann a bhith a' togail luchd-brathaidh. An dèidh Ath-stèidheachadh a' Chrùin, thog an Seanailear MacAoidh dùn eile air an tug e ainm Rìgh Uilleim. Chaidh am baile ath-ainmeacheadh mar Bhorgh Màiri, an dèidh bean an rìgh, an àite Borgh Ghòrdain, an t-ainm a bh' air o thùs oir chaidh a thogail air fearann a bhuineadh do na Gòrdanaich. Chaidh a mhilleadh ri linn ar-a-mach 1745, agus gus am biodh e na b' fhasa an dùn a dhìon, chaidh a thogail a-rithist. Nuair a chaidh oighreachd nan Gòrdanach a reic do Shir Donnchadh Camshron, dh'fheuch e ri ainm a' bhaile atharrachadh gu Baile Dhonnchaidh, ach cha deach leis. B'e "An Gearasdan" a bh' aig muinntir an àite air riamh, agus b' e sin an t-ainm a mhair. Ann an 1884, reic Oifis a' Chogaidh an dùn ri Alasdair Caimbeul, fear Magh Eadh. Thug Achd Pàrlamaid air a' bhean aige an dùn a reic ann an 1889, gus àite a dhèanamh dhan rathad-iarainn a bhathar an dùil a thogail ann an taobh an iar na Gàidhealtachd. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2330291&mime_type=&launchZoom=30291 Fianais-dùbhlain (demo), roinn Chlò-bhualadairean Inbhir Nis Clò-bhualadairean Inbhir Nis a' gabhail pàirt ann am fianais-dùbhlain poileataigeach taobh a-muigh Oifis an Inverness Courier. Ann an 1884, chuir Taigh nam Morairean stad air Bile Ath-leasachaidh Ghladstone a bhiodh air còir bhòtaidh a sgaoileadh gu dà mhillean fear a bharrachd. Chaidh sluagh-fhianaisean a chumail agus anns an t-Sultain rinn mu 20,000 luchd-obrach caismeachd tro shràidean Inbhir Nis. 'S e th' air na brataich air taobh deas an deilbh "Liberal Legislation Working Class" agus "Tory Legislation Working Class". 'S e an duine air taobh clì an deilbh, Seumas Baran, fear-deasachaidh a' Chourier. Tha togalaichean Friseal agus Co, Grosairean Slàn-Reic, rim faicinn ri taobh Oifisean a' Chourier. Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311324&mime_type=&launchZoom=11324 Buidheann Geòlais Inbhir Nis air bòrd "Glengarry" Rinn an t-ollamh Young à Oilthigh Ghlaschu sreath òraidean air Geòlas na h- Alba anns an Talla Chiùil air Sràid an Aonaidh anns an t-Samhain 1875. Chòrd seo ri daoine cho mòr agus gun deach buidheann gu Obar Itheachan a rannsachadh geòlas na sgìre sin agus an t-Ollamh air an ceann. An ceann cola-deug, bhathas a' bruidhinn air buidheann saidheansail a stèideachadh a bhiodh a' rannsachadh geòlas , eachdraidh nàdair, airceòlas agus lus eòlas an àite. Chaidh a stèidheachadh gu foirmeil air an 8mh Dùbhlachd 1875 ann an Taigh Osta Waverly agus chaidh a' chiad choinneamh phoblach a chumail ann an Talla a' Bhaile air 11mh dhen Fhaoilleach 1876. Anns an dealbh seo tha Buidheann Geòlais Inbhir Nis air bòrd 'Glengarry' air Loch Nis This picture shows Field Club members aboard 'Glengarry' on Loch Ness Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311377&mime_type=&launchZoom=11377 Raon Goilf na Cananaich 's Ros Mhaircnidh Chaidh an dealbh-camara seo (gun cheann-là) den raon goilf, a thogail on Chananaich. Chaidh raon goilf le sia tuill fhosgladh an seo san Ògmhios 1889, agus ro 1924 bha e air a bhith ga leudachadh gu ochd toll deug. San dealbh seo cuideachd chithear Taigh-nam-Bochd Aonaichte an Eilein Duibh agus Taigh-solais na Cananaich. Chaidh Taigh-nam-Bochd a thogail ann an 1859. Fhuair na taighean seo an t-ainm 'Aonaichte' bhon bha iad air am maoineachadh tro bhuidheann de pharaistean, ann a sheo le Abhach, Cromba, Cill Iùrnain, Cnoc Bheathain, Ruigh Solas, Ros Mhaircnidh agus Urchardan. Às dèidh 1930 thàinig an t-ainm gu bhith 'the Ness House Poor Law Institution' agus chaidh planaichean airson a leagail a dhèanamh ann an 1946. Chaidh innleachdadh Taigh-solais na Cananaich a dhèanamh le Ailean MacStìophain agus thòisich an solas ag obair ann an 1846. Chaidh e gu fèin-obrach ann an 1984. S dòcha gum bi an ìomhaigh seo ri faotainn airson a ceannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is mu phrìsean cuir post-d gu: Groam House Museum http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2339101&mime_type=&launchZoom=39101 Seann Eaglais Shaor an Ear, Sràid an Acadamaidh, Inbhir Nis Thogadh Eaglais Shaor an Ear air Sràid an Acadamaidh an toiseach ann an 1798 mar 'Chapel of Ease'. Thàinig i gu bhith na h-Eaglais Shaoir aig àm an Dealachaidh ann an 1843 agus chaidh a dèanamh nas motha ann an 1853 a rèir planaichean-deilbh an Dotair Alasdair Ros. Ann an 1897 chaidh an clag-ionad ochd-cheàrnach a chur ris an eaglais Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311320&mime_type=&launchZoom=11320 Suaicheantas Bòrd Dealain-uisge Ceann a Tuath na h-Alba An dèidh stèidheachadh Bòrd Dealain-uisge Ceann a Tuath na h-Alba ann an 1943, thug Àrd-Sheanachaidh na h-Alba seachad cead an suaicheantas aca fhoillseachadh air pàipearan agus air togalaichean. Bha an suaicheantas na ìomhaigh air an dòigh anns an gabh cumhachdan nàdarra an cleachdadh ann an seirbheis mac an duine. Tha dealanach sgiathach air an sgèith le lasraichean a' smàladh solas seann làmpa ola. Tha an suaicheantas a' riochdachadh a' chumhachd ùir seach an seann dòigh. Tha' chraobh ghiuthais, an t-uisge a' sruthadh on chreig, agus na daimh air gach taobh uile nan comharran air a' Ghaidhealtachd. Tha an sluagh-ghairm Neart nan Gleann a' ciallachadh cumhachd a' tighinn bho na glinn. Bha an suaicheantas air a chleachdadh gus an do dh'atharraicheadh an t-ainm gu Scottish Hydro-Electric ann an 1991. Chaidh Bòrd Dealain-Uisge Ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd Leasachaidh Dealain-Uisge (Alba) 1943. Chuiradh am Bile air adhart ann an Taigh na Cumantan le Tòmas MacIain, a chur an cèill gum biodh seo na fhuasgladh do chuid de na duilgheadan a bha aig a' Ghaidhealtachd aig an àm, tro bhith a' cleachdadh "the great latent power of the region". Dh'innis e do na Cumantan gum biodh agus gum bu chòir gum biodh 'gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaiteach agus poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd, mar thoradh air an leasachadh seo'. Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an tòisich agus an uair sin aig gnìomhachasan a bhathar an dùil a bhiodh a' cleachdadh tòrr mòr cumhachd. Bhiodh cumhachd sam bith nach deach a chleachdadh leis an luchd-cleachdaidh seo air a reic don ghrid nàiseanta. Bhiodh prothaidean bho bhith a' reic an dealain air a chleachdadh gus cosgaisean gus an dealain a chur gu àiteachan iomallach a chumail sìos agus gus cuideachadh le leasachaidhean sòisealta is eaconomach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' faicinn a' Bhùird mar dòigh gus a' Ghàidhealtachd ath-bheothachadh, agus chan ann a-mhàin mar bhuidhinn a bhiodh a' cruthachadh dealain. Bhathar an dùil gum biodh toradh an stèisein cumhachd ann an Loch Slòigh a' frithealadh iarrtas ann an meadhan na h-Alba agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' phrothaid bho dhealan sam bith a bharrachd air seo a rachadh a reic air a chleachdadh mar shubsadaidh do na sgeamaichean dealain ann am Mòrar agus Loch Aillse far nach robh e coltach gun dèanadh iad prothaid. B' e £4,600,000 prìs mheasraichte nan trì pròiseactan seo. Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%238368&mime_type=&launchZoom=8368 Buidheann teaghlaich aig Baile Chrochainn, Droighneachan 'S e seo dealbh de Pheadar MacArtair (1823-1907) agus a theaghlach aig Baile Chrochainn, faisg air Droighneachan air mòinteach Chaladair. Tha iad nan seasamh taobh a-muigh taighe le lios air a chuairteachadh le feansa. Tha pìobaire agus reithe nam measg http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2345622&mime_type=&launchZoom=45622 Blàr Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334636&mime_type=&launchZoom=34636 Blàr Chùil Lodair agus Càrn Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Tha Comunn Gàidhlig Inbhir Nis air a bhith a' cur seirbheis air dòigh gach bliadhna gus cuimhne a chumail air Blàr Chùil Lodair bho na 1920an. Mar as trice tha e air a chumail air an t-Sàbaid as fhaisge air an t-16mh dhen Ghiblean. Thathar a' cur blàth-fhleasgan air càrn a' bhlàir fhad 's a tha pìobaire a' cluich cumha. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334645&mime_type=&launchZoom=34645 Pìobaire aig Blàr Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Tha Comunn Gàidhlig Inbhir Nis air a bhith a' cur seirbheis air dòigh gach bliadhna gus cuimhne a chumail air Blàr Chùil Lodair bho na 1920an. Mar as trice tha e air a chumail air an t-Sàbaid as fhaisge air an t-16mh dhen Ghiblean. Thathar a' cur blàth-fhleasgan air càrn a' bhlàir fhad 's a tha pìobaire a' cluich cumha. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334659&mime_type=&launchZoom=34659 Blàr Chùil Lodair Tha an dealbh seo a' sealltainn Blàr Chùil Lodair, agus a' charragh-cuimhne ris a' chùl a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair mar chuimhneachan air na Seumasaich a thuit an sin. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a roinn cinneadh agus dùthaich. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%23298&mime_type=&launchZoom=298 Blàr Chùil Lodair Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' sealltainn Blàr Chùil Lodair, agus a' charragh-cuimhne ris a' chùl a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair mar chuimhneachan air na Seumasaich a thuit an sin. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a roinn cinneadh agus dùthaich. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239500&mime_type=&launchZoom=9500 Blàr Chùil Lodair Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' sealltainn Blàr Chùil Lodair, agus a' charragh-cuimhne ris a' chùl a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair mar chuimhneachan air na Seumasaich a thuit an sin. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a roinn cinneadh agus dùthaich. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239503&mime_type=&launchZoom=9503 Coilltean air Blàr Chùil Lodair Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' toirt sealladh thairis air Inbhir Nis agus air Linne na Manachainn, o Bhlàr Chùil Lodair. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an t-16mh dhen Ghiblean 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Chaitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam à Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teiche don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 am fear mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus seann teaghlach nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh dhen Lùnasdal 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruige Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha e an dùil de thaic ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, am mac a b' òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh a b' fheàrr le na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239509&mime_type=&launchZoom=9509 Inbhir Nis agus Linne na Manachainn o Bhlàr Chùil Lodair Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' toirt sealladh thairis air Inbhir Nis agus air Linne na Manachainn, o Bhlàr Chùil Lodair. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an t-16mh dhen Ghiblean 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Chaitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam à Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teiche don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 am fear mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus seann teaghlach nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh dhen Lùnasdal 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruige Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha e an dùil de thaic ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, am mac a b' òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh a b' fheàrr le na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239512&mime_type=&launchZoom=9512 Càrn-cuimhne, Blàr Chùil Lodair Chaidh an càrn-cuimhne aig Blàr Chùil Lodair a thogail an 1881 le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair a' cumail cuimhne air na Seumasaich a thuit an sin. Tha an sgrìobhadh air a' charragh a tha 20 troigh a dh'àirde ag ràdh: 'Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air a' mhòintich seo air an t-16mh dhen Ghiblean, 1746. Tha ainmean nan cinnidhean a' comharrachadh uaighean nan Gàidheal calma a chuir cath airson Alba agus airson a' Phrionnsa Theàrlaich'. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239514&mime_type=&launchZoom=9514 Blàr Chùil Lodair agus an càrn-cuimhne Tha an dealbh seo, a chaidh a thogail sa chiad leth den 20mh linn le M.E.M. Donaldson, a' sealltainn Blàr Chùil Lodair, agus ri taobh deas an deilbh chithear a' charragh-cuimhne a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair a' cur cuimhne air na Seumasaich a thuit an sin. Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair. Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin). Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde. Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%239524&mime_type=&launchZoom=9524 Ceithir eich air aon srèin a'dol seachad air carragh cuimhne Chiùl Lodair Ceithir eich air aon srèin a'dol seachad air carragh cuimhne Chiùl Lodair. Dh' fhas an dòigh làimhseachaidh seo cumanta aig deireadh an 19mh linn. Ron seo d' fheumadh dìthis a bhith an ceann ceithir eich. Tha sgrìobte air a' charn a chì sibh anns an dealbh " THE BATTLE OF CULLODEN WAS FOUGHT ON THIS MOOR 16TH APRIL 1746. THE GRAVES OF THE GALLANT HIGHLANDERS WHO FOUGHT FOR SCOTLAND & PRINCE CHARLIE ARE MARKED BY THE NAMES OF THEIR CLANS." Chaidh an carn a tha fichead troighe a d' arda a chur an arda ann an 1881 le Donnchadh Forbes à Ciùl Ludoir. Air an Disathuirne as fhaisg air 16mh Ghiblein gach bliadhna, tha seirbheis cuimhneachaidh air na thuit sa bhlàr. Chaidh an rathad a chi sibh 's ann dealbh a dheanamh ann an 1835, bha e a dol troimh' na h-uaighean. Chaidh an rathad a dheanamh as ùr ann an 1984 agus 1986. Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311232&mime_type=&launchZoom=11232 Clann air cloich Chumberland, Mòinteach Chùil Lodair Clann air cloivh Chumberland, taobh an ear do Làrach Blàr Chùil Lodair. Thathar ag ràdh gu do stiùir e Blàr Chùil Lodair (1745) na sheasamh air mullach na cloiche seo. Ach tha luchd-eachdraidh a-nis a' creidsinn gun robh e air druim eich aig an àm ach dh' fhaodadh gun do sheas e air a' chlach roimhe sin a' coimhead air a' mhonadh. Tha iomradh eile ag radh gur dòcha gun do dh' ith e biadh aig a' chloich an dèidh a' bhlàir. Rugadh Uilleam Augustus Hanobhar, Diùc Chumberland, ann an Lunnainn air a' 15mh dhen Ghiblean 1721. B' e bràthair a bh' ann do Fhrederick, Prionnsa na Cuimrigh, agus bràthair athar do Sheòras III. Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311233&mime_type=&launchZoom=11233 Campa Shaor-dhìonadairean aig Cùil-lodair, Ogmhios 1871 Campa Shaor-dhìonadairean aig Cùil-lodair san Ogmhios 1871, 's dòcha Saor-dhìonadairean Raidhfil Siorrachd Inbhir Nis. (Rifle Volunteers) Chaidh buidhnean-airm nan Saor-dhìonadairean a chur air chois an toiseach mar chompanaidhean neo-eisimeileach, agus fhuair na saor-dhìonadairean èideadh dhaibh fhèin, cha mhor. Ann an 1861, chaidh riaghailtean an clò-bhualadh a' toirt stiùiridh air rudan mar rian agus trèanadh nan saor-dhìonadairean, agus chaidh na companaidhean an roinn ann an Cathan no Batalianan Clèireachail. Ann an 1871, thàinig iad fo smachd Achd Artaigealan Cogaidh agus Ar-a-mach, an dèidh an toirt thairis le Rùnaire na Stàite airson Cogaidh. Ann an 1873, chaidh an t-ùghdarras a thoirt air-ais do na h-Armlainn Catha (Brigade Depots), agus airson a' chiad uair chaidh an rèiteachadh gu foirmeil leis an Arm Cheangailte. Faodar an dealbh seo a cheannach. Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2311507&mime_type=&launchZoom=11507 Càrn-cuimhne aig Mòinteach Chùil Lodair Tha an càrn-cuimhne aig làrach Blàir Chùil Lodair mu 20 troigh (6 meatairean) a dh'àirde is 18 troigh (5½ meatairean) mu thimcheall. Thog Donnchadh Foirbeis à Cùil Lodair e ann an 1881 mar chuimhneachan air na Seumasaich a rinn sabaid aig Cùil Lodair ann an 1746. Tha na tha sgrìobhte air a' chàrn ag ràdh: Chaidh Blàr Chùil Lodair A chur air a' mhòintich seo 16mh Giblein 1746. Tha uaighean nan Gàidheal Calma A chuir cath air sgàth Alba is a' Phrionnsa Theàrlaich Air an comharrachadh le ainmean an cinnidhean. Chaidh an dealbh seo a thoirt o 'Mackenzie's Guide to Inverness', le Alasdair MacCoinnich (Inbhir Nis, 1893) http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2331330&mime_type=&launchZoom=31330 Seallaidhean Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn seallaidhean sgìre Chùil Lodair, faisg air Inbhir Nis. B' ann air Mòinteach Chùil Lodair a chuireadh am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an t-16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air arm nan Seumasach fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Seòras II fo stiùireadh Diùc Chumberland. Chuir am blàr crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn. Fiu 's an-diugh, chithear mòran chomharraidhean-stiùiridh ceangailte ris a' bhlàr. Air a' chairt seo chithear an càrn-cuimhne air a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair ann an 1881; uaighean nam fine a shabaid air taobh a' Phrionnsa Theàrlaich; Clach Chumberland far, tha e air a ràdh, a stiùir an Diùc Chumberland an cath; bothan air Mòinteach Chùil Lodair a bha air fhàgail slàn fhad 's a chaidh am blàr a chur timcheall air; agus Taigh Chùil Lodair far an do dh'fhuirich am Prionnsa Teàrlach airson grunn oidhcheannan ron bhlàr http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334602&mime_type=&launchZoom=34602 Seallaidhean Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn seallaidhean sgìre Chùil Lodair, faisg air Inbhir Nis. B' ann air Mòinteach Chùil Lodair a chuireadh am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an t-16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air arm nan Seumasach fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Seòras II fo stiùireadh Diùc Chumberland. Chuir am blàr crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn. Fiu 's an-diugh, chithear mòran chomharraidhean-stiùiridh ceangailte ris a' bhlàr. Air a' chairt seo chithear an càrn-cuimhne air a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair ann an 1881; uaighean nam fine a shabaid air taobh a' Phrionnsa Theàrlaich; Clach Chumberland far, tha e air a ràdh, a stiùir an Diùc Chumberland an cath; bothan air Mòinteach Chùil Lodair a bha air fhàgail slàn fhad 's a chaidh am blàr a chur timcheall air; 'Tobar nam Marbh', far an deach corp Alasdair MhicGille Bhràth bho Dhruim na Glas, ceannard Feachd Chlann Chatain, a lorg; 'Stàballan an Rìgh' togalach far an do dh'fhuirich, tha e air aithris, marc-shluagh an Rìgh an dèidh a' bhlàr; agus tobar Chùil Lodair, far an deach clùdan a chrochadh gus deagh fhortan a thàladh http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334603&mime_type=&launchZoom=34603 Stàballan an Rìgh, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn togalach ris an canar 'Stàballan an Rìgh' a tha nan laighe ann an lagan dhen ainm Lagan an Stàbaill mu mhìle an iar air Raon Chùil Lodair. 'S e seann bhothan tughaidh a th' ann agus tha e air aithris gun do dh'fhuirich marc-shluagh an Rìgh an sin an dèidh a' bhlàr. Tha 'Kings Stables Station of English Cavalry after the Battle of Culloden' air a shnaidheadh air clach faisg air làimh. Chaidh Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an t-16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air arm nan Seumasach fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Seòras II fo stiùireadh Diùc Chumberland. Chuir am blàr crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334618&mime_type=&launchZoom=34618 Seallaidhean Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn sheallaidhean sgìre Chùil Lodair, faisg air Inbhir Nis. B' ann air Mòinteach Chùil Lodair a chuireadh am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an t-16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air arm nan Seumasach fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Seòras II fo stiùireadh Diùc Chumberland. Chuir am blàr crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn. Fiu 's an-diugh, chithear mòran chomharraidhean-stiùiridh ceangailte ris a' bhlàr. Air a' chairt seo chithear an càrn-cuimhne air a thogail le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair ann an 1881; uaighean nam fine a shabaid air taobh a' Phrionnsa Theàrlaich; Clach Chumberland far, tha e air a ràdh, a stiùir an Diùc Chumberland an cath; bothan air Mòinteach Chùil Lodair a bha air fhàgail slàn fhad 's a chaidh am blàr a chur timcheall air; 'Tobar nam Marbh', far an deach corp Alasdair MhicGille Bhràth bho Dhruim na Glas, ceannard Feachd Chlann Chatain, a lorg http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334604&mime_type=&launchZoom=34604 Clach Chumberland, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Clach Chumberland, ulbhag aibheiseach fada chun an taobh an ear air Raon Chùil Lodair. Tha mòran air aithris mun chloich seo. Tha aon sgeulachd ag ràdh gun do stiùir Diùc Chumberland am blàr agus e na sheasamh air an ulbhaig seo. Ach, Tha luchd-eachdraidh den bheachd a-nis gur ann air muin eich a bha e aig an àm ach gur dòcha gun tug e sùil air a' bhlàr bhuaipe na bu thràithe. Tha aithris eile dhen bheachd gun do dh'ith an Diùc biadh aig a' chloich an dèidh a' bhlàr. Rugadh Uilleam Augustus Hanover, Diùc Chumberland, am bràthair a b' òige aig Seòras III, ann an 1721 agus chaochail e nuair a bha e 44 bliadhna a dh'aois ann an 1765. Fhuair e a chliù gu sònraichte airson a' phàirt a bha aige ann am Blàr Chùil Lodair ann an 1746. B' ann fo a stiùireadh a chaidh ruaig a chur air na Seumasaich fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II agus aig an aon àm a' cur crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334624&mime_type=&launchZoom=34624 Clach Chumberland, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Clach Chumberland, ulbhag aibheiseach fada chun an taobh an ear air Raon Chùil Lodair. Tha mòran air aithris mun chloich seo. Tha aon sgeulachd ag ràdh gun do stiùir Diùc Chumberland am blàr agus e na sheasamh air an ulbhaig seo. Ach, Tha luchd-eachdraidh den bheachd a-nis gur ann air muin eich a bha e aig an àm ach gur dòcha gun tug e sùil air a' bhlàr bhuaipe na bu thràithe. Tha aithris eile dhen bheachd gun do dh'ith an Diùc biadh aig a' chloich an dèidh a' bhlàr. Rugadh Uilleam Augustus Hanover, Diùc Chumberland, am bràthair a b' òige aig Seòras III, ann an 1721 agus chaochail e nuair a bha e 44 bliadhna a dh'aois ann an 1765. Fhuair e a chliù gu sònraichte airson a' phàirt a bha aige ann am Blàr Chùil Lodair ann an 1746. B' ann fo a stiùireadh a chaidh ruaig a chur air na Seumasaich fon Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II agus aig an aon àm a' cur crìoch air dòchas nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334625&mime_type=&launchZoom=34625 Blàr agus Uaighean, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334627&mime_type=&launchZoom=34627 Uaighean nam Fineachan, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334628&mime_type=&launchZoom=34628 Uaighean nan Cinnidhean, Mòinteach Chùil Lodair Tha Uaighean nan Cinnidhean air Blàr Chùil Lodair air a' chairt-phuist seo. An siud 's an seo air a' bhlàr tha clachan-cuimhne beaga ann a' comharrachadh uaighean nam marbh o dhiofar chinneadh a bha a' sabaid air taobh a' Phrionnsa Theàrlaich ann an 1746. Tha càrn-cuimhne 20tr a dh'àirde ann cuideachd, càrn a chaidh a thogail ann an 1881 le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair agus air a bheil an sgrìobhadh: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn Cuimhne agus Stàballan an Rìgh an toirt seachad do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. 'S e Blàr Chùil Lodair am batal mu dheireadh a chaidh a chur air talamh Bhreatainn. Fo stiùireadh Dhiùc Chumberland chaidh an t-arm Seumasach aig a' Phrionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart a chur sìos leis an arm Hanobharach aig Righ Seòras ll. Chuir am batal crìoch air dòchas sam bith gun tigeadh sliochd rìoghail Stiùbhairt air ais air a' chathair rìoghail http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334629&mime_type=&launchZoom=34629 Blàr Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334630&mime_type=&launchZoom=34630 Blàr Chùil Lodair, Càrn agus Leacan-uaghach Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334632&mime_type=&launchZoom=34632 Cùil Lodair, an Càrn agus Uaighean nam Fineachan 'S ann bhon t-sreath 'Oilette' aig Raphael Tuck a tha a' chairt-phuist seo a tha a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334633&mime_type=&launchZoom=34633 Blàr Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334634&mime_type=&launchZoom=34634 Uaighean nam Fineachan, Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Chaidh na h-Uaighean, an Càrn-cuimhne agus Stàballan an Rìgh a thoirt do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba le Eachann Foirbeis Chùil Lodair ann an 1944. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334640&mime_type=&launchZoom=34640 Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Tha Comunn Gàidhlig Inbhir Nis air a bhith a' cur seirbheis air dòigh gach bliadhna gus cuimhne a chumail air Blàr Chùil Lodair bho na 1920an. Mar as trice tha e air a chumail air an t-Sàbaid as fhaisge air an t-16mh dhen Ghiblean. Thathar a' cur blàth-fhleasgan air càrn a' bhlàir fhad 's a tha pìobaire a' cluich cumha. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334650&mime_type=&launchZoom=34650 Càrn Mòinteach Chùil Lodair Tha a' chairt-phuist seo a' sealltainn Uaighean nam Fineachan air Raon Blàr Chùil Lodair. Tha clachan-cuimhne a' comharrachadh uaighean nan diofar fhineachan a shabaid còmhla ri Teàrlach Eideard Stiùbhart ann an 1746 sgapte air feadh a' bhlàr. Cuideachd tha càrn-cuimhne a tha fichead troigh a dh'àirde ann a chaidh a thogail le Donnchadh Foirbeis, Chùil Lodair ann an 1881 leis an sgrìobhadh seo air: 'The Battle of Culloden was fought on this moor 16th April, 1746. The graves of the Gallant Highlanders who fought for Scotland and Prince Charlie are marked by the names of their clans'. Tha Comunn Gàidhlig Inbhir Nis air a bhith a' cur seirbheis air dòigh gach bliadhna gus cuimhne a chumail air Blàr Chùil Lodair bho na 1920an. Mar as trice tha e air a chumail air an t-Sàbaid as fhaisge air an t-16mh dhen Ghiblean. Thathar a' cur blàth-fhleasgan air càrn a' bhlàir fhad 's a tha pìobaire a' cluich cumha. B' e Blàr Chùil Lodair a bha am blàr mu dheireadh air talamh Bhreatainn a bha làimh ri làimh. Chaidh a chur air an 16mh den Ghiblean 1746 nuair a chaidh ruaig a chur air an arm Seumasaich fo Prionnsa Teàrlach Eideard Stiùbhart leis an arm Hanobharach aig Rìgh Sheòrais II fo stiùireadh an Diùc Chumberland. Chuir am blàr crioch air dòchasan nan Seumasach gus na Stiùbhartaich a chur air ais air cathair-rìoghail Bhreatainn http://www.ambaile.org.uk/en/search/do_quick_search.html?q=%2334652&mime_type=&launchZoom=34652