Ùrachadh mu Dheireadh 13/12/2017
 
>
Duilleag de 1
<

Lùth

Cumhachd

San àm a dh’fhalbh bhiodh Gàidheil a’ cleachdadh stòrasan nàdarra – mòine, uisge agus gaoth – mar stòrasan cumhachd.

Mòine
Thàinig a’ mhòr-chuid de theas dhachaighean bho bhith a’ losgadh mòine. Tha mòine ga buain fhathast san t-seann dòigh ann an iomadh sgìre, ged a tha an cleachdadh a’ dol à bith. Cha do shoirbhich le oidhirpean gus mòine a chleachdadh airson dealan a chruthachadh gu malairteach.

Cumhachd uisge
Fad linntean bha cumhachd uisge air a chleachdadh airson gràn a bhleith. Bha muilnean Lochlannach sìmplidh rin lorg air feadh na Gàidhealtachd, agus bha muilnean uisge na bu mhotha bitheanta ann an sgìrean tuathanachais. Anmoch anns an 19mh linn chaidh uisge a chleachdadh an toiseach airson dealan a chruthachadh, m.e. aig Eas-uisge Luicheirt ann am meadhan Siorrachd Rois. Ri linn an fheum a bh’ ann airson pailteas de dhealan saor gus alùmanum a leaghadh chaidh a’ chiad sgeamaichean mòra dealan-uisge a thogail aig Lochabar, Ceann Loch Lìobhann agus Foithir. Le stèidheachadh Bòrd Dealan-uisge Ceann a Tuath Alba ann an 1949, chaidh sgeamaichean mòra dealain-uisge a thogail agus thug lìon-cheangal de chrainn-dealain a’ chumhachd gu deas.

Cumhachd gaoithe
Bha cumhachd gaoithe doirbh a chur gu feum agus cha robh muilnean-gaoithe traidiseanta bitheanta. An-diugh, ann a bhith a’ sireadh stòrasan cumhachd eile, tha gluasad ann air ais gu cumhachd gaoithe airson dealan a chruthachadh. Tha tuathan-gaoithe mòra air an togail mu thràth aig Taigh an Fhuamhair ann an Siorrachd Rois agus a’ Bheinn Ghlas ann an Earra-ghàidheal. Cha robh gual a bh’ air a chladhach aig Brùra suas gu 1974 riamh cudromach; bha gual a bh’ air a thoirt a-steach air a chleachdadh ann an einnseanan smùide sam bith. Bha fiodh, ann an riochd gual-fhiodha, air a chleachdadh airson iarann a leaghadh agus tha fuigheall a leithid sin de dh’ionadan iarainn ri fhaighinn aig Loch Obha agus Loch Ma-Ruibhe.

Cumhachd niùclasach
Airson greis bha coltas gum b’ e cumhachd niùclasach an t-slighe air adhart airson an àm ri teachd, ach tha an reactar luath-thionnsgainear pròbhail aig Dùnrath ann an Gallaibh a-nis air dùnadh.

Ola & gas
Chaidh stòrasan mòra ola agus gas a lorg far a’ chosta tràth anns na 1970an agus tha iad air mòran beartais agus obraichean a thoirt dhan Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan. Chaidh gàrraidhean-ola fhosgladh aig Rudha Airinis (Leòdhas), Ciseorn (Loch Carrann) agus Neig (Rois an Ear).

Cumhachd gu leòr!
An-diugh ’s e a’ Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan aon de na sgìrean cumhachd as beartaiche san Roinn Eòrpa le stòrasan mòra ola agus gas far a’ chosta, agus pailteas mòr cumhachd uisge, gaoithe agus tuinn.

4 Toraidhean


Ìomhaighean: 79Connaidhean Fosail
Ìomhaighean: 6Cumhachd Niùclasach
Ìomhaighean: 658Lùth Ath-nuadhachail
Ìomhaighean: 17Water Power

>
Duilleag de 1
<
Airson stiùireadh mu bhith a’ cleachdadh ìomhaighean agus susbaint eile, faicibh duilleag ‘Na Cumhaichean air Fad.’
’S e companaidh cuibhrichte fo bharantas clàraichte ann an Alba Àir. SC407011 agus carthannas clàraichte Albannach Àir. SC042593 a th’ ann an High Life na Gàidhealtachd.
Powered by Capture