Ùrachadh mu Dheireadh 08/11/2017
Google pluspinterestShare on Stumble UponShare on RedditFacebookShare on Tumblr
TIOTAL
Agallamh le Aonghas Dòmhnallach mu thachartasan sa Chabhlach Rìoghail
EXTERNAL ID
WD_BF01_TRACK04_MACDONALD_GAELIC
DEIT
2005
LINN
2000an
CRUTHADAIR
Angus MacDonald
NEACH-FIOSRACHAIDH
Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh
AITHNEACHADH MAOINE
3136
KEYWORDS
An Dara Cogadh
An Dàrna Cogadh
cogaidhean
Feuchdan Armaichte
arm
nèibhidh
An Cabhlach Rìoghail
bàtaichean
claistinneach

Get Adobe Flash player

Bha iad a' cantainn ruinn - bha 'rumour' a' dol timcheall, gu robh, an fheadhainn a chaidh thogail dha na Forces aig an àm, dhol dhan arm a bha iad, gan togail. Agus cha robh càil agam - a dh'iarraidh agam a dhol dhan arm: fhuair mi gu leòr dheth anns a 'Home Guard'. Eh, chaidh mi dhan nèibhidh. Bha mi seachd bliadhna deug gu leth agus 's ann a Champbeltown, bha sinn ann a-sin, tha mi 'smaoineachadh gur e, deich là no, deich là bha sinn ann an Campbeltown, nuair a chaidh ar cur a-null a New York. Agus uill tha fios agaibh dè mar a bha balach òg a' fàgail na h-eileanan a' coimhead New York uaireannan, saoghal eile. Agus bha sinn ann a-sin, saoilidh mi nach robh, trì seachdainean no mìos nuair a chaidh sinn suas a Chamden, Maine, a thogail bàta. 'S ann - 's e na h-Aimearaganaich a thog am bàta a bha seo. Agus chaidh sinn air sin ann am Boston bho Camden, ach an uairsin sheòl sinn gu Newfoundland agus thàinig sinn a-nall le na h-Atlantic convoys gu Breatainn.

Nuair a ràinig sinn Breatainn, tha mi 'smaoineachadh gur ann an uairsin a fhuair mi 'harvest leave', rud ris an canainn - bha an rìoghachd eagalach fialaidh a' toirt dhut harvest leave. Agus nuair a chaidh mi air ais a-rithist, chaidh mi air bàta eile agus thòisich sinn a' towadh dry-dock, floating dry-dock, à Milford Haven ann an Wales agus thug sinn sin a-null gu Astràlia.

Agus am faca sibh biot 'submarines'?

Chan fhaca sinn submarines, ach dh'fhairich sinn iad. Bha sinn a' coimhead bàtaichean a bha iad a' losgadh orr', a' dol fodha, gu math faisg oirnn. Dh'fhaodadh sinn survivors a thogail, ach chan fhaodadh sinn tòrr stad a dhèanamh, gun fhios nach dèigheadh torpedo annainn fhìn. Nan gabhadh i bhith air towaigeadh, bha cothrom againn an towaigeadh, ach cha robh cothrom againn stad idir. Chaidh am bàt' againn na teine nuair a ràinig sinn cost Astràlia agus nuair a fhuair sinn repairs - 's e something electrical a bha ceàrr - chan eil cuimhn 'am dè - motor air choireigin a chaidh na theine san einnsean.

Agus càite an deach sibh as deidh Astràlia?

Thàinig sinn air ais dha na h-Ìnnseachan, agus bha sinn ann an àite ris an canadh iad Kochin ann an ceann a deas na h-Ìnnseachan, agus fhuair sinn air falbh à sin gu Ceylon.

Agus dè an àite a chord riut?

Chan eil mi 'smaoineachadh gu robh tòrr àiteachan thall an siud a chòrd ruinn idir. Bha iad truagh -
bha daoine gu math bochd. 'S e bailtean bochd dha-rìribh a bh'ann. Bha sinn an uairsin a' dèanamh deiseil airson 'invasion of Malaya'. Agus bha iad a' peantadh nam bàtaichean; bha 'red cross' ga pheantadh air deck nam bàtaichean ach am biodh tu ga faicinn bhon adhar, agus gu fortanach surrender na Japanese mus tàinig sin. Agus as dèidh sin chaidh ar cur a-steach a Singapore - bha sinn ann an là as dèidh an surrender. 'S e àite math a bh'ann an Singapore.

Carson a bha e na àite math?

Uill, 's e baile breagha a th'ann an Singapore, agus bha cothrom againn fuireach a-staigh 'alongside' nuair nach robh bàta ann a dhèanadh an obair a bha sinn a' dèanamh, ach sinn fhìn. Agus abair thus' gu robh 'times'againn dheth. Dh'fhàg na Japanese a h-uile càil nuair a thàinig an surrender. Dh'fhàg iad càraichean 's gach nì eile bh' ac agus bha cothrom againn sin a dhraibheadh gu ruitheadh iad a-mach à peatrail - a bhith gam fàgail an uairsin. Bha cuideigin eile gan togail. 'S e bleigeardan a bh'annainn mar sin.

Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Phort Righ.

Airson stiùireadh mu bhith a’ cleachdadh ìomhaighean agus susbaint eile, faicibh duilleag ‘Na Cumhaichean air Fad.’
’S e companaidh cuibhrichte fo bharantas clàraichte ann an Alba Àir. SC407011 agus carthannas clàraichte Albannach Àir. SC042593 a th’ ann an High Life na Gàidhealtachd.
Powered by Capture

Agallamh le Aonghas Dòmhnallach mu thachartasan sa Chabhlach Rìoghail

2000an

An Dara Cogadh; An Dàrna Cogadh; cogaidhean; Feuchdan Armaichte; arm; nèibhidh; An Cabhlach Rìoghail; bàtaichean; claistinneach

Am Baile agus Luchd-rannsachaidh a' Chogaidh

War Detectives (interviews)

Bha iad a' cantainn ruinn - bha 'rumour' a' dol timcheall, gu robh, an fheadhainn a chaidh thogail dha na Forces aig an àm, dhol dhan arm a bha iad, gan togail. Agus cha robh càil agam - a dh'iarraidh agam a dhol dhan arm: fhuair mi gu leòr dheth anns a 'Home Guard'. Eh, chaidh mi dhan nèibhidh. Bha mi seachd bliadhna deug gu leth agus 's ann a Champbeltown, bha sinn ann a-sin, tha mi 'smaoineachadh gur e, deich là no, deich là bha sinn ann an Campbeltown, nuair a chaidh ar cur a-null a New York. Agus uill tha fios agaibh dè mar a bha balach òg a' fàgail na h-eileanan a' coimhead New York uaireannan, saoghal eile. Agus bha sinn ann a-sin, saoilidh mi nach robh, trì seachdainean no mìos nuair a chaidh sinn suas a Chamden, Maine, a thogail bàta. 'S ann - 's e na h-Aimearaganaich a thog am bàta a bha seo. Agus chaidh sinn air sin ann am Boston bho Camden, ach an uairsin sheòl sinn gu Newfoundland agus thàinig sinn a-nall le na h-Atlantic convoys gu Breatainn.<br /> <br /> Nuair a ràinig sinn Breatainn, tha mi 'smaoineachadh gur ann an uairsin a fhuair mi 'harvest leave', rud ris an canainn - bha an rìoghachd eagalach fialaidh a' toirt dhut harvest leave. Agus nuair a chaidh mi air ais a-rithist, chaidh mi air bàta eile agus thòisich sinn a' towadh dry-dock, floating dry-dock, à Milford Haven ann an Wales agus thug sinn sin a-null gu Astràlia.<br /> <br /> Agus am faca sibh biot 'submarines'?<br /> <br /> Chan fhaca sinn submarines, ach dh'fhairich sinn iad. Bha sinn a' coimhead bàtaichean a bha iad a' losgadh orr', a' dol fodha, gu math faisg oirnn. Dh'fhaodadh sinn survivors a thogail, ach chan fhaodadh sinn tòrr stad a dhèanamh, gun fhios nach dèigheadh torpedo annainn fhìn. Nan gabhadh i bhith air towaigeadh, bha cothrom againn an towaigeadh, ach cha robh cothrom againn stad idir. Chaidh am bàt' againn na teine nuair a ràinig sinn cost Astràlia agus nuair a fhuair sinn repairs - 's e something electrical a bha ceàrr - chan eil cuimhn 'am dè - motor air choireigin a chaidh na theine san einnsean. <br /> <br /> Agus càite an deach sibh as deidh Astràlia?<br /> <br /> Thàinig sinn air ais dha na h-Ìnnseachan, agus bha sinn ann an àite ris an canadh iad Kochin ann an ceann a deas na h-Ìnnseachan, agus fhuair sinn air falbh à sin gu Ceylon.<br /> <br /> Agus dè an àite a chord riut?<br /> <br /> Chan eil mi 'smaoineachadh gu robh tòrr àiteachan thall an siud a chòrd ruinn idir. Bha iad truagh - <br /> bha daoine gu math bochd. 'S e bailtean bochd dha-rìribh a bh'ann. Bha sinn an uairsin a' dèanamh deiseil airson 'invasion of Malaya'. Agus bha iad a' peantadh nam bàtaichean; bha 'red cross' ga pheantadh air deck nam bàtaichean ach am biodh tu ga faicinn bhon adhar, agus gu fortanach surrender na Japanese mus tàinig sin. Agus as dèidh sin chaidh ar cur a-steach a Singapore - bha sinn ann an là as dèidh an surrender. 'S e àite math a bh'ann an Singapore.<br /> <br /> Carson a bha e na àite math?<br /> <br /> Uill, 's e baile breagha a th'ann an Singapore, agus bha cothrom againn fuireach a-staigh 'alongside' nuair nach robh bàta ann a dhèanadh an obair a bha sinn a' dèanamh, ach sinn fhìn. Agus abair thus' gu robh 'times'againn dheth. Dh'fhàg na Japanese a h-uile càil nuair a thàinig an surrender. Dh'fhàg iad càraichean 's gach nì eile bh' ac agus bha cothrom againn sin a dhraibheadh gu ruitheadh iad a-mach à peatrail - a bhith gam fàgail an uairsin. Bha cuideigin eile gan togail. 'S e bleigeardan a bh'annainn mar sin. <br /> <br /> Chaidh an t-agallamh seo a chlàradh mar phàirt de phròiseact 'Maoir rannsachaidh a' Chogaidh' ann an 2005 ann am Bun-sgoil Phort Righ.