Ùrachadh mu Dheireadh 19/04/2018
Google pluspinterestShare on Stumble UponShare on RedditFacebookShare on Tumblr
TIOTAL
Bòrd an Dealan-uisg ag obair
EXTERNAL ID
GB232_RAMSAY_D893_1_8_037
ÀITE
Ach nan Seileach
SGÌRE
Loch Carrann
SIORRACHD/PARRAIST
ROS: Loch Carrann
LINN
1980an
NEACH-FIOSRACHAIDH
Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
AITHNEACHADH MAOINE
8846
KEYWORDS
dealan-uisge
Achadh nan Seileach
Abhainn Carrann
Hydro Board at Work

Anns na 1980an dh'adhbhraich uisge mòr neò-àbhaisteach gun robh Abhainn Charrann fo thuil agus bha talamh an cois na h-aibhne fo uisge. Tha feadhainn dhe na pòlaichean dealain faisg air bruach na h-aibhne air lagachadh agus tha feadhainn eadhon air tuiteam dhan abhainn, a' toirt earrannan mòra dhen loidhne sìos leotha. Bha uiread de mhilleadh ann 's gun deach luchd-obrach bharrachd a thoirt dhan sgìre gus an luchd-obrach ionadail a chuideachadh gus an t-seirbheis a chur gu dol a-rithist. An seo, tha na loidhnichean dealain a tha air tuiteam rim faicinn air taobh thall na h-aibhne agus feumar a dhol tron abhainn gus faighinn thuca. Chaidh inneal cladhaich bho Urquharts ann an Ullapul a thoirt a-steach gus cuideachadh gus na loidhnichean a chàradh.

Chaidh an dealbh seo a thogail faisg air Achadh nan Seileach, far an robh uisge mòr air milleadh a dhèanamh air loidhnichean dealain agus pòlaichean. Chaidh bruach aibhne a bhleith, agus thug sin air sruth na h-aibhne gluasad agus chuir sin pòlaichean dealain bho uisge. Dh'fhaodte a bhith air sruth na h-aibhne a ghluasad air falbh bho na pòlaichean, ach chaidh co-dhùnadh na pòlaichean agus na uèirichean a ghluasad gu àite nach biodh fo chunnart bho thuil. Leis an talamh bog fliuch, tha luchd-obrach nan loidhnichean a' deasbad dè an ath rud a bu chòir dhaibh a dhèanamh.

Bha pròiseact dealan-uisge sgìre Loch Aillse stèidhichte aig Drochaid Nostaidh, sia mìle bho Chaol Loch Aillse. Thòisich obair air ann an 1946 an dèidh do chuirmaig an deach pòla oifigeil a chur suas anns a' Chèitean, agus chaidh an stèisean a chur gu dol anns an Dùbhlachd 1948. Bha dà dham anns na planaichean a chaidh a dhealbhadh an toiseach, ach cha robh an talamh freagarrach agus chaidh aon dam a thogail tarsainn air Allt Gleann Udalain. Chaidh an tasgadh-uisge, an dam agus an stèisean-uisge a thogail aig an aon àm 's a bhathar a' dèanamh obair sgaoilidh air an lìonraidh, agus a' cur sìos càblaichean fon uisge thar Loch Dubhthaich, Loch Long, Loch Carrann agus Loch Aillse.

Chaidh Bòrd Dealan-uisge ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd (Alba) Leasachadh Dealan-uisge 1943. Dh'fhoillsich Tòmas MacIain an t-Achd ann an Taigh nan Cumantan, 's e ag radh gun cuidicheadhadh a bhith a' cleachdadh cumhachd na sgìre gus na bha ceàrr air a Ghàidhealtachd a chur ceart. Dh'innis MacIain dha na Cumantan gum biodh companaidh poblach agus prìobhaideach air an tàladh dhan Ghàidhealtachd air sgàth an leasachaidh seo.

Bhiodh prìomhachas aig luchd-cleachdaidh àbhaisteach, nuair sin acasan a bhiodh an dùil tòrr cumhachd a chleachdadh agus bhiodh cumhachd sam bith a bhiodh a chòrr air a reic ris a' ghriod nàiseanta. Bhiodh na prothaidean bhon dealain seo a bhiodh air a reic air a chleachdadh gus na cosgaisean an dealan a sgaoilead gu àiteachan nas iomallaiche a phàigheadh agus gus uideachadh gus leasachaidhean eaconamach agus sòisealta a chur air chois anns a' Ghàidhealtachd. Thug an earrann shòisealta ainmeil seo aithne dhan Hydro Board mar dhòigh air togail a thoirt do cheann tuath na h-Alba, agus nach e dìreach buidheann a bh' ann a bha a' toirt seachad seirbheis dealain.

Bha a' chumhachd a bha a' tighnn bho ionad cumhachd Loch Sloy, an iar air Loch Laomainn, gu bhith air a chleachdadh gus feumalachdan delain meadhan agus taobh siar na h-Alba a choileanadh. Bha a' chumhachd a bharrachd a chaidh a chruthachadh gu bhith air a reic gus pàigheadh airson nam pròiseactan ann am Mòrair agus Loch Aillse bho nach robh coltas ann gum pàigheadh na pròiseactan seo a bha na bu lugha dhaibh fhèin. Bhathar a' dèanamh tuairmse gun cosgadh na trì pròiseactan seo £4,600,000


Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

Airson stiùireadh mu bhith a’ cleachdadh ìomhaighean agus susbaint eile, faicibh duilleag ‘Na Cumhaichean air Fad.’
’S e companaidh cuibhrichte fo bharantas clàraichte ann an Alba Àir. SC407011 agus carthannas clàraichte Albannach Àir. SC042593 a th’ ann an High Life na Gàidhealtachd.
Powered by Capture

Bòrd an Dealan-uisg ag obair

ROS: Loch Carrann

1980an

dealan-uisge; Achadh nan Seileach; Abhainn Carrann

Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse

William J Ramsay Archive

Anns na 1980an dh'adhbhraich uisge mòr neò-àbhaisteach gun robh Abhainn Charrann fo thuil agus bha talamh an cois na h-aibhne fo uisge. Tha feadhainn dhe na pòlaichean dealain faisg air bruach na h-aibhne air lagachadh agus tha feadhainn eadhon air tuiteam dhan abhainn, a' toirt earrannan mòra dhen loidhne sìos leotha. Bha uiread de mhilleadh ann 's gun deach luchd-obrach bharrachd a thoirt dhan sgìre gus an luchd-obrach ionadail a chuideachadh gus an t-seirbheis a chur gu dol a-rithist. An seo, tha na loidhnichean dealain a tha air tuiteam rim faicinn air taobh thall na h-aibhne agus feumar a dhol tron abhainn gus faighinn thuca. Chaidh inneal cladhaich bho Urquharts ann an Ullapul a thoirt a-steach gus cuideachadh gus na loidhnichean a chàradh.<br /> <br /> Chaidh an dealbh seo a thogail faisg air Achadh nan Seileach, far an robh uisge mòr air milleadh a dhèanamh air loidhnichean dealain agus pòlaichean. Chaidh bruach aibhne a bhleith, agus thug sin air sruth na h-aibhne gluasad agus chuir sin pòlaichean dealain bho uisge. Dh'fhaodte a bhith air sruth na h-aibhne a ghluasad air falbh bho na pòlaichean, ach chaidh co-dhùnadh na pòlaichean agus na uèirichean a ghluasad gu àite nach biodh fo chunnart bho thuil. Leis an talamh bog fliuch, tha luchd-obrach nan loidhnichean a' deasbad dè an ath rud a bu chòir dhaibh a dhèanamh.<br /> <br /> Bha pròiseact dealan-uisge sgìre Loch Aillse stèidhichte aig Drochaid Nostaidh, sia mìle bho Chaol Loch Aillse. Thòisich obair air ann an 1946 an dèidh do chuirmaig an deach pòla oifigeil a chur suas anns a' Chèitean, agus chaidh an stèisean a chur gu dol anns an Dùbhlachd 1948. Bha dà dham anns na planaichean a chaidh a dhealbhadh an toiseach, ach cha robh an talamh freagarrach agus chaidh aon dam a thogail tarsainn air Allt Gleann Udalain. Chaidh an tasgadh-uisge, an dam agus an stèisean-uisge a thogail aig an aon àm 's a bhathar a' dèanamh obair sgaoilidh air an lìonraidh, agus a' cur sìos càblaichean fon uisge thar Loch Dubhthaich, Loch Long, Loch Carrann agus Loch Aillse.<br /> <br /> Chaidh Bòrd Dealan-uisge ceann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo Achd (Alba) Leasachadh Dealan-uisge 1943. Dh'fhoillsich Tòmas MacIain an t-Achd ann an Taigh nan Cumantan, 's e ag radh gun cuidicheadhadh a bhith a' cleachdadh cumhachd na sgìre gus na bha ceàrr air a Ghàidhealtachd a chur ceart. Dh'innis MacIain dha na Cumantan gum biodh companaidh poblach agus prìobhaideach air an tàladh dhan Ghàidhealtachd air sgàth an leasachaidh seo.<br /> <br /> Bhiodh prìomhachas aig luchd-cleachdaidh àbhaisteach, nuair sin acasan a bhiodh an dùil tòrr cumhachd a chleachdadh agus bhiodh cumhachd sam bith a bhiodh a chòrr air a reic ris a' ghriod nàiseanta. Bhiodh na prothaidean bhon dealain seo a bhiodh air a reic air a chleachdadh gus na cosgaisean an dealan a sgaoilead gu àiteachan nas iomallaiche a phàigheadh agus gus uideachadh gus leasachaidhean eaconamach agus sòisealta a chur air chois anns a' Ghàidhealtachd. Thug an earrann shòisealta ainmeil seo aithne dhan Hydro Board mar dhòigh air togail a thoirt do cheann tuath na h-Alba, agus nach e dìreach buidheann a bh' ann a bha a' toirt seachad seirbheis dealain.<br /> <br /> Bha a' chumhachd a bha a' tighnn bho ionad cumhachd Loch Sloy, an iar air Loch Laomainn, gu bhith air a chleachdadh gus feumalachdan delain meadhan agus taobh siar na h-Alba a choileanadh. Bha a' chumhachd a bharrachd a chaidh a chruthachadh gu bhith air a reic gus pàigheadh airson nam pròiseactan ann am Mòrair agus Loch Aillse bho nach robh coltas ann gum pàigheadh na pròiseactan seo a bha na bu lugha dhaibh fhèin. Bhathar a' dèanamh tuairmse gun cosgadh na trì pròiseactan seo £4,600,000 <br /> <br /> <br /> Faodar an dealbh seo a cheannach.<br /> Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: <a href= "mailto: skyeandlochalsh.archives@highlifehighland.com" >Skye and Lochalsh Archives</a><br />