Ùrachadh mu Dheireadh 13/12/2017
Google pluspinterestShare on Stumble UponShare on RedditFacebookShare on Tumblr
TIOTAL
Eilean Ratharsair, a' cur air an Dealan-uisge
EXTERNAL ID
GB232_RAMSAY_D893_1_11_023
ÀITE
Ratharsair
SGÌRE
An t-Eilean Sgitheanach
SIORRACHD/PARRAIST
INBHIR NIS: Port Rìgh
DEIT
14 Am Màrt 1956
LINN
1950an
NEACH-FIOSRACHAIDH
Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse
AITHNEACHADH MAOINE
8994
KEYWORDS
dealan-uisge
Lochan an Stòir
Am Bràighe
Ratharsair
bàt'-iasgaich
Isle of Raasay Hydro-Electric Switch-On

Air feasgar 14 Am Màrt 1956, chaidh an dealan a chuir air airson a' chiad uair ann an Eilean Ratharsair. Thachair an cuir air oifigeil sa Bhaile Mheadhanach sa Bhràighe san Eilean Sgitheanach. Às an Àird sa Bhràighe tha càball fon mhuir anns a bheil 1 1/4 mìle de dh'fhad a' giulan a' chumhachd chun an eilein bhon stèisean cumhachd aig Lochan an Stòir tuath air Port Rìgh. Chaidh rocaidean a losgadh à Ratharsair a' comharrachadh gun robh an dealan air ruighinn diogan an dèidh an suidse a bhith air a bruthadh.

An dèidh an dealan a chur air agus na h-òraidean sa Bhràighe a chaidh a chuir a-mull a Ratharsair air fòn-rèidio, chaidh na h-aislean, muinntir an àite agus aoighean a-null a Ratharsair. Bhon chladach sa Bhaile Mheadhanach chaidh an toirt a-mach gu Eilean a' Cheò, bàt'iasgaich le Murchadh MacNeacail agus Aonghas Dòmhnallach às A' Bhràighe. Tha an dealbh seo a' sealltainn cuid de na bha sa bhuidheann a' fàgail a' Bhàgh a Tuath, Ratharsair, air an ioMgradh a-mach an coinneamh a' bhàta airson an turais air ais dhan Eilean Sgitheanach.

Chaidh cead a thoirt do Bhòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba dam agus stèisean cumhachd a thogail aig Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach ann an 1949. Anns a' phròiseact seo, chaidh uisge à Loch Fada agus Loch Leathann a chur còmhla an loch-tasgaidh ùr Lochan an Stòir le stèisean dealain gu h-ìosal orra ann am Bàgh Bheararaig. Thòisich obair togail tràth sa bhliadhna 1950 agus thòisich e ag obrachadh sa Chèitean 1952. Roimhe seo, dheigheadh dealan a chumail ri corra thaigh ann an sgìre an Ath Leathann le càball fon mhuir à Caol Loch Aillse, le dealan à stèisean cumhachd Drochaid Nòsdaidh. Bha gineadair beag aig an Taigh-òsta Rìoghail ann am Port Rìgh a chumadh dealan ri solas sràide agus ri beagan thaighean. Bha gineadairean aig cuid bu mhotha dhe na taighean-òsta agus aig cuid de na taighean mòra.

Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)

Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.

Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000


Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Skye and Lochalsh Archives

Airson stiùireadh mu bhith a’ cleachdadh ìomhaighean agus susbaint eile, faicibh duilleag ‘Na Cumhaichean air Fad.’
’S e companaidh cuibhrichte fo bharantas clàraichte ann an Alba Àir. SC407011 agus carthannas clàraichte Albannach Àir. SC042593 a th’ ann an High Life na Gàidhealtachd.
Powered by Capture

Eilean Ratharsair, a' cur air an Dealan-uisge

INBHIR NIS: Port Rìgh

1950an

dealan-uisge; Lochan an Stòir; Am Bràighe; Ratharsair; bàt'-iasgaich

Ionad Tasglainn an Eilein Sgitheanaich & Loch Aillse

William J Ramsay Archive

Air feasgar 14 Am Màrt 1956, chaidh an dealan a chuir air airson a' chiad uair ann an Eilean Ratharsair. Thachair an cuir air oifigeil sa Bhaile Mheadhanach sa Bhràighe san Eilean Sgitheanach. Às an Àird sa Bhràighe tha càball fon mhuir anns a bheil 1 1/4 mìle de dh'fhad a' giulan a' chumhachd chun an eilein bhon stèisean cumhachd aig Lochan an Stòir tuath air Port Rìgh. Chaidh rocaidean a losgadh à Ratharsair a' comharrachadh gun robh an dealan air ruighinn diogan an dèidh an suidse a bhith air a bruthadh.<br /> <br /> An dèidh an dealan a chur air agus na h-òraidean sa Bhràighe a chaidh a chuir a-mull a Ratharsair air fòn-rèidio, chaidh na h-aislean, muinntir an àite agus aoighean a-null a Ratharsair. Bhon chladach sa Bhaile Mheadhanach chaidh an toirt a-mach gu Eilean a' Cheò, bàt'iasgaich le Murchadh MacNeacail agus Aonghas Dòmhnallach às A' Bhràighe. Tha an dealbh seo a' sealltainn cuid de na bha sa bhuidheann a' fàgail a' Bhàgh a Tuath, Ratharsair, air an ioMgradh a-mach an coinneamh a' bhàta airson an turais air ais dhan Eilean Sgitheanach.<br /> <br /> Chaidh cead a thoirt do Bhòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba dam agus stèisean cumhachd a thogail aig Lochan an Stòir san Eilean Sgitheanach ann an 1949. Anns a' phròiseact seo, chaidh uisge à Loch Fada agus Loch Leathann a chur còmhla an loch-tasgaidh ùr Lochan an Stòir le stèisean dealain gu h-ìosal orra ann am Bàgh Bheararaig. Thòisich obair togail tràth sa bhliadhna 1950 agus thòisich e ag obrachadh sa Chèitean 1952. Roimhe seo, dheigheadh dealan a chumail ri corra thaigh ann an sgìre an Ath Leathann le càball fon mhuir à Caol Loch Aillse, le dealan à stèisean cumhachd Drochaid Nòsdaidh. Bha gineadair beag aig an Taigh-òsta Rìoghail ann am Port Rìgh a chumadh dealan ri solas sràide agus ri beagan thaighean. Bha gineadairean aig cuid bu mhotha dhe na taighean-òsta agus aig cuid de na taighean mòra.<br /> <br /> Chaidh Bòrd Dealan-uisge Cheann a Tuath na h-Alba a stèidheachadh fo chumhachd Achd Leasachaidh Dealan-uisge (Alba) 1943. Chaidh am Bile a chur air adhart le fear Tòmas MacIain aig Taigh nan Cumantan. Chuir e an cèill gum biodh e na fhuasgladh do chuid bho dhuilgheadasan a bha aig a' Ghàidhealtachd aig an àm le bhith a' cleachdadh 'comas mòr falaichte na sgìre' ('the great latent power of the region'). Dh'inns e do na Cumantan 'gum biodh agus gum bu chòir gum biodh gnìomhachasan, an dà chuid prìobhaideach is poblach, a bhith air an tàladh don Ghàidhealtachd mar thoradh air an leasachadh seo' ('industries, whether owned nationally or privately, will be and ought to be, attracted to locations in the Highlands, as a result of this measure'.)<br /> <br /> Bhiodh prìomhachas aig luchd-caitheimh àbhaisteach an toiseach agus an uair sin aig an fheadhainn a bhathas an dùil a chleachdadh tòrr mòr cumhachd. Dheigheadh cumhachd sam bith a bha air fhàgail a reic ris a' Ghriod Nàiseanta. Bhathas airson gun deigheadh prothaidean bho bhith a' reic an dealain seo a chleachdadh gus cosgaisean an lùib a bhith a' cumail dealan ri àiteachan iomallach a lùghdachadh agus gus cuideachadh a thoirt do leasachaidhean sòisealta is eaconamach air a' Ghàidhealtachd. Bha an clàs sòisealta ainmeil seo ag aithneachadh gun robhar a' coimhead air a' Bhòrd mar inneal ann a bhith a' toirt ath-bheothachadh air ceann a tuath na h-Alba, agus chan ann a-mhàin mar bhuidheann cruthachadh dealain.<br /> <br /> Bhathar den bheachd gum biodh gu leòr cumhachd às an stèisean cumhachd air Loch Sloy, taobh an iar Loch Laomainn airson na bha a dhìth ann am meadhan agus taobh an iar na h-Alba. Bhiodh a' chumhachd a bharrachd air a chleachdadh gus taic a thoirt do na pròiseactan aig Mòrar agus Loch Aillse air sgàth 's nach biodh e buailteach gum biodh e comasach do na sgeamachan seo a bhith prothaideach. Bha cosgaisean togail nan trì phròiseactan seo air a thomhas aig £4,600,000 <br /> <br /> <br /> Faodar an dealbh seo a cheannach.<br /> Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: <a href= "mailto: skyeandlochalsh.archives@highlifehighland.com" >Skye and Lochalsh Archives</a>