Ùrachadh mu Dheireadh 26/04/2018
Google pluspinterestShare on Stumble UponShare on RedditFacebookShare on Tumblr
TIOTAL
Càrn-cuimhne, Blàr Chùil Lodair
EXTERNAL ID
GB1796_859_20_0081
ÀITE
Mòinteach Chùil Lodair
SGÌRE
Inbhir Nis
SIORRACHD/PARRAIST
INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath
LINN
20l
CRUTHADAIR
M E M Donaldson
NEACH-FIOSRACHAIDH
Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)
AITHNEACHADH MAOINE
9514
KEYWORDS
Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair
Blàr Chùil Lodair
Seumasaich
blàran
cathan
Am Prionnsa Teàrlach
Stiùbhartaich
Diùc Chumberland
càirn-cuimhne
Memorial cairn, Culloden Battlefield

Chaidh an càrn-cuimhne aig Blàr Chùil Lodair a thogail an 1881 le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair a' cumail cuimhne air na Seumasaich a thuit an sin. Tha an sgrìobhadh air a' charragh a tha 20 troigh a dh'àirde ag ràdh:
'Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air a' mhòintich seo air an t-16mh dhen Ghiblean, 1746. Tha ainmean nan cinnidhean a' comharrachadh uaighean nan Gàidheal calma a chuir cath airson Alba agus airson a' Phrionnsa Theàrlaich'.

Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair.

Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin).

Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde.

Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban


Faodar an dealbh seo a cheannach.
Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: Highland Photographic Archive

Airson stiùireadh mu bhith a’ cleachdadh ìomhaighean agus susbaint eile, faicibh duilleag ‘Na Cumhaichean air Fad.’
’S e companaidh cuibhrichte fo bharantas clàraichte ann an Alba Àir. SC407011 agus carthannas clàraichte Albannach Àir. SC042593 a th’ ann an High Life na Gàidhealtachd.
Powered by Capture

Càrn-cuimhne, Blàr Chùil Lodair

INBHIR NIS: Inbhir Nis 's Am Bànath

20l

Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair; Blàr Chùil Lodair; Seumasaich; blàran; cathan; Am Prionnsa Teàrlach; Stiùbhartaich; Diùc Chumberland; càirn-cuimhne

Tasglann Dhealbhan-camara na Gàidhealtachd (IMAG)

M E M Donaldson Collection

Chaidh an càrn-cuimhne aig Blàr Chùil Lodair a thogail an 1881 le Donnchadh Foirbeis Chùil Lodair a' cumail cuimhne air na Seumasaich a thuit an sin. Tha an sgrìobhadh air a' charragh a tha 20 troigh a dh'àirde ag ràdh:<br /> 'Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air a' mhòintich seo air an t-16mh dhen Ghiblean, 1746. Tha ainmean nan cinnidhean a' comharrachadh uaighean nan Gàidheal calma a chuir cath airson Alba agus airson a' Phrionnsa Theàrlaich'.<br /> <br /> Chaidh Cath Chùil Lodair a chur air an 16mh Giblein 1746 eadar luchd-taic Seumasach a' Phrionnsa Theàrlaich Eideard Stiùbhairt agus arm an Rìgh Hanòbharach Seòras II. 'S e ceann cùise de chogadh a bh' ann mu chreideamhan cràbhach agus poilitigeach a bha air cinneadh agus dùthaich a roinn. 'S e cho mì-riaraichte 's a bha daoine leis an dòigh riaghlaidh aig an Rìgh Caitligeach Seumas VII Alba agus II Shasainn a dh'fhàg cuireadh a' dol gu Uilleam Orains gus strì airson na rìgh-chathair agus a dh'fhàg Seumas a' teicheadh às don Fhraing. 'S e ar-a-mach nan Seumasach an 1745-46 ( am ' Forty-Five') an tè mu dheireadh de ghrùnn oidhirpean neo-bhuannachail gus teaghlach aosda nan Stiùbhartach a chur air ais air an rìgh-chathair.<br /> <br /> Chaidh bratach nan Seumasach a thogail air an 19mh Lunasdail 1745 aig Gleann Fhionghain agus Teàrlach Eideard Stiùbhart air èigheachd na leas-rìgh agus athair na Rìgh Seumas VIII agus III. Thòisich an t-arm aige a' meàrrsadh gu ruig Lunnainn ach cha d'fhuair e na bha dùil de thaice ann an Sasainn. Chuir iad romhpa tilleadh don Ghàidhealtachd. Bha arm fo Uilleam Augustus, Diùc Chumberland, a bha na mhac as òige aig Rìgh Seòras II, gan ruith. Thàinig an dà arm an aghaidh a chèile air Mòinteach Dhruim Athaisidh (no Cùil Lodair mar a bha e an uairsin).<br /> <br /> Bha an t-arm Seumasach na bu lugha ann an àireamh, air an droch uidheamachadh agus gann de dh'armachd-losgaidh agus de dh'eachraidh. Bha iad air meàrrsadh fad na h-oidhche roimhe air plòigh neo-shoirbheachail agus bha an t-acras orra (chaidh am biadh fhàgail an Inbhir Nis). A bharrachd air sin bha am fearann freagarrach don eachraidh agus do na gunnaichean mòra aig Cumberland agus gu tur mì-fhreagarrach don dòigh-cogaidh as fheàrr aig na Seumasaich - an ionnsaigh. Chaidh ruaig a chur air na Seumasaich taobh a-staigh uair a thìde.<br /> <br /> Rugadh tè nan dealbhan-camara, Mary Ethel Muir Donaldson ann an 1876 agus thàinig i don Ghàidhealtachd mu 1908. Shiubhail i fad is farsaing air a' Ghàidhealtachd an iar agus a tuath, a' sgrìobhadh is a' togail dhealbhan. Eadar 1912 is 1949 sgrìobh i iomadh leabhar air dualchasan agus eachdraidh shòisealta na sgìre. Chaochail i ann an taigh-eiridinn ann an Dùn Èideann ann an 1958 agus chaidh a tìodhlacadh anns an Òban <br /> <br /> <br /> Faodar an dealbh seo a cheannach.<br /> Airson tuilleadh fiosrachaidh mu cheannach is prìsean, cuir post-d gu: <a href="mailto: photographic.archive@highlifehighland.com">Highland Photographic Archive</a>